1 Складаем рэзюмэ
Рэзюмэ бізнес-плана – гэта яго кароткі змест. Звычайна аб'ём рэзюмэ не перавышае 2-х старонак. Інвестары і крэдыторы часта засяроджваюць сваю ўвагу менавіта на ім, таму там варта выкласці самыя важныя і ключавыя аспекты вашага бізнес-плана.
Таксама ў ім варта апісаць усе сферы і напрамкі дзейнасці кампаніі. Па кожнай з сфер неабходна паставіць мэты, да якіх ваша кампанія будзе імкнуцца. Да прыкладу, такой мэтай можа быць рост чыстага даходу фірмы або выхад на новыя рынкі, тэрміны вяртання крэдытных сродкаў. Тут абавязкова прапісаць канкрэтныя лічбы і даты.
Нягледзячы на тое, што рэзюмэ бізнес-плана заўсёды знаходзіцца ў пачатку, складаць яго варта ўжо ў канцы напісання дакумента.
2 Апісваем кампанію
У раздзеле «Апісанне кампаніі» неабходна пазначыць скарочаную і разгорнутую назву вашай кампаніі, дату рэгістрацыі, апісаць яе асноўную дзейнасць, пазначыць форму ўласнасці, арганізацыйна-прававую форму, падпарадкаванасць. Калі частка долі належыць дзяржаве, гэта таксама варта паказаць.
У дадзеным раздзеле звычайна прапісваецца геаграфія дзейнасці і апісваецца стадыя, на якой знаходзіцца кампанія.
3 Апісваем прадукт
У раздзеле «Апісанне прадукту» трэба выразна, ясна і зразумела апісаць прадукт ці паслугу, якую вы збіраецеся прадаваць/вырабляць. Для таго каб гэта зрабіць, паспрабуйце расказаць пра тое, якія патрэбы вашых кліентаў задаволіць прадукт, які эфект будзе ад яго, чым ён адрозніваецца ад такой жа прадукцыі канкурэнтаў, якую выгаду атрымае пакупнік.
Тут жа варта выкласці асноўныя якасці тавару, які вы будзеце прадаваць: яго знешні выгляд, распісаць упакоўку, прыкладны кошт і г.д.
4 Аналізуем стан спраў у галіне
«Аналіз рынку» — вельмі важны раздзел бізнес-плана кампаніі, часта яго адсутнасць цягне поўны крах бізнесу. З дапамогай аналізу рынку можна вызначыць яго ёмістасць, партрэт спажыўцоў, а затым пралічыць аб’ёмы вытворчасці і рэалізацыі, а таксама ўсе неабходныя для гэтага рэсурсы. У гэтым раздзеле рэкамендуем дакладна апісаць:
- аб'ём і памер рынку
- напрамак змяненняў рынку
- спецыфічныя асаблівасці рынку
- агульны аб'ём продажаў за год
- сезоннасць рынку
- асноўныя канкурэнты і іх доля на рынку
Аналізаваць, як працуюць канкурэнты, якія метады прасоўвання выкарыстоўваюць, трэба пастаянна, каб рабіць акцэнт на тым, што ў вас атрымліваецца лепш за ўсё і пры гэтым нівеліраваць свае слабыя бакі.
5 Робім вытворчы план
Тут неабходна апісаць вытворчы працэс вашай кампаніі, таму калі вы не збіраецеся вырабляць тавары і паслугі, то раздзел «Вытворчы план» вам не спатрэбіцца.
Каб апісаць свой вытворчы працэс, паспрабуйце адказаць на наступныя пытанні:
- прадпрыемства, на якім будзе вырабляцца прадукцыя, новае ці ўжо працавала раней?
- дзе, за які кошт і на якіх умовах будзе закупляцца сыравіна для вытворчасці?
- якое абсталяванне ёсць у распараджэнні вашай кампаніі?
- ці будзе ваша кампанія з кім-небудзь кааперыравацца, на якіх умовах?
- як будзе кантралявацца якасць прадукцыі?
6Пішам арганізацыйны план
У раздзеле «Арганізацыйны план» варта абгрунтаваць выбар арганізацыйна-прававой формы вашай кампаніі (ТАА, ААТ, ЗАТ). Таксама аналізуецца кадравы патэнцыал і прапісваецца, якіх спецыалістаў неабходна прыцягнуць і колькі кампанія плануе выдаткаваць на зарплату супрацоўнікаў. Тут жа трэба зрабіць спіс асноўных партнёраў вашай кампаніі: пакупнікі, падрадчыкі, пастаўшчыкі і г. д.
7 Складаем фінансавы план
Ад раздзела «Фінансавы план» залежыць жыццяздольнасць вашай кампаніі і вашага праекта ў цэлым. Ён павінен ўключаць наступныя пункты:
- асноўныя крыніцы фінансавання
- прагноз аб'ёмаў продажаў
- аналіз выдаткаў і грашовых паступленняў
- актывы і пасівы кампаніі
- чысты прыбытак
- парог рэнтабельнасці
- тэрміны выхаду на самаакупнасць
- тэрміны вяртання крэдытаў
Няўдалыя рашэнні ў галіне фінансаў могуць пацягнуць для кампаніі сумныя вынікі, таму як вядзенне, так і напісанне гэтага раздзелу варта даручыць профільнаму спецыялісту.
8 Пішам маркетынгавую стратэгію
Маркетынгавая стратэгія павінна спрыяць прыцягненню кліентаў. Яе змест напрамую залежыць ад мэтаў вашага бізнесу. Да прыкладу, вы плануеце выхад на новыя рынкі, менавіта на гэтай мэце і павінна будавацца маркетынгавая стратэгія.
Яна павінна складацца з пэўных пунктаў:
- цэнаўтварэнне. Тут вам трэба вызначыцца, як будзе фарміравацца цана на ваш тавар, на колькі ў выпадку неабходнасці вы зможаце яе паменшыць і які прыбытак вы маеце намер атрымаць
- метады распаўсюджвання тавару
- характарыстыка мэтавай аўдыторыі, вызначэнне яе плацежаздольнасці
- перавагі сярод канкурэнтаў
- тактыка рэкламавання прадукцыі
- метады фарміравання рэпутацыі
9 Ацэньваем рызыкі
Працаваць і пастаянна чакаць негатыўнага ўплыву розных фактараў на ваш бізнес не варта, але быць да іх гатовым трэба. Таму на этапе складання бізнес-плана трэба ацаніць усе магчымыя рызыкі. Яны могуць быць фінансавымі, сацыальнымі, галіновымі, палітычнымі, маркетынгавымі, рыначнымі і г.д. Кожную з гэтых рызык трэба добра прааналізаваць і ўстанавіць спецыальныя індыкатары, якія будуць паведамляць, што сітуацыя пачынае выходзіць з-пад вашага кантролю.
Паколькі са змяненнем сітуацыі на рынку мяняюцца і рызыкі, іх трэба перыядычна пераглядаць і мяняць індыкатары.
10 Робім змест бізнес-плана
У змест варта ўключыць усе раздзелы вашага бізнес-плана разам з адпаведнымі старонкамі.
11 Складаем тытульны ліст
Тытульны ліст бізнес-плана падпісваецца кіраўніком кампаніі. Вось, што ён павінен змяшчаць:
- назву і адрас кампаніі
- прозвішча, імя, імя па бацьку, адрасы і тэлефоны заснавальнікаў, таксама трэба пазначыць долю кожнага ў статутным капітале
- прозвішча, імя, імя па бацьку кіраўніка арганізацыі
- сутнасць вашага праекта (некалькі радкоў)
- тэрмін акупнасці праекта
- кантактныя даныя
- прозвішча, імя, імя па бацьку аўтара бізнес-плана
