Крэдыты фізічным асобам

1. Ці магчыма змяненне працэнтнай стаўкі па раней аформленых крэдытах на будаўніцтва (рэканструкцыю) або набыццё жылых памяшканняў?

У адпаведнасці з арт. 125 Банкаўскага кодэкса Рэспублікі Беларусь банкі самастойна вызначаюць умовы i парадак прыцягнення грашовых сродкаў фізічных і (або) юрыдычных асоб ва ўклады (дэпазіты) і размяшчэнне гэтых грашовых сродкаў.

Фарміраванне працэнтных ставак па крэдытах на ўмовах, вызначаных ААТ «ААБ Беларусбанк», ажыццяўляецца з улікам кошту прыцягваемых рэсурсаў, у тым ліку тэрміновых дэпазітаў фізічных асоб.

Парадак змянення працэнтных ставак па крэдытах банка прадугледжаны ў заключаемых крэдытных дагаворах.

Пачынаючы з 21.03.2017, працэнтная стаўка за карыстанне крэдытам устанаўліваецца ў прывязцы да стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь і з'яўляецца плаваючай (змяняецца з дня змянення стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь). Пры гэтым, налічэнне працэнтаў ажыццяўляецца зыходзячы з памеру зноў устаноўленай стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь.  

Згодна з арт. 145 Банкаўскага кодэкса Рэспублікі Беларусь крэдытадавец не мае права ў аднабаковым парадку павялічыць памер працэнтаў за карыстанне крэдытам. Змяненне ўмоў крэдытнага дагавору ажыццяўляецца на падставе дадатковага пагаднення да крэдытнага дагавору.

У выпадку памяншэння памеру працэнтнай стаўкі дадатковае пагадненне да крэдытнага дагавору заключаецца шляхам накіравання банкам прапановы (публічнай аферты) крэдытаатрымальніку аб змяненні памеру працэнтнай стаўкі за карыстанне крэдытам. Адпаведная інфармацыя (апавяшчэнне) размяшчаецца на карпаратыўным вэб-сайце банка ў тэрмін не пазней дня ўступлення ў сілу рашэння Праўлення банка аб памяншэнні памеру працэнтнай стаўкі. Заключэннем дадатковага пагаднення (акцэптам прапановы банка) з'яўляецца ўнясенне крэдытаатрымальнікам чарговага плацяжу па выплаце працэнтаў за карыстанне крэдытам у змененым памеры. Пры гэтым стаўка лічыцца змененай з даты, указанай у інфармацыі (апавяшчэнні).

У выпадку змянення працэнтных ставак у бок павелічэння ўстановы банка на працягу дзесяці працоўных дзён з даты прыняцця рашэння аб змяненні працэнтных ставак пісьмова апавяшчаюць крэдытаатрымальнікаў і запрашаюць для афармлення дадатковых пагадненняў да крэдытных дагавораў. Дадатковае пагадненне аб павелічэнні працэнтнай стаўкі заключаецца на працягу дзесяці каляндарных дзён пасля атрымання крэдытаатрымальнікам паведамлення. Пры гэтым працэнтная стаўка лічыцца змененай з даты, пазначанай у дадатковым пагадненні.

У выпадку адмовы крэдытаатрымальніка ад заключэння дадатковага пагаднення аб павелічэнні працэнтнай стаўкі па крэдыце ў памеры, прапанаваным банкам, крэдытаатрымальнік абавязаны датэрмінова вярнуць крэдыт з выплатай належных працэнтаў за карыстанне ім, няўстоек, штрафных санкцый у трохмесячны тэрмiн з дня прад'яўлення крэдытадаўцам патрабавання аб датэрміновым вяртанні крэдыту. На наступны працоўны дзень пасля заканчэння трох месяцаў астатак запазычанасці па крэдыце пераносіцца на рахунак па ўліку пратэрмінаванай запазычанасці.

2. Каму прадастаўляюцца ААТ «ААБ Беларусбанк» крэдыты на набыццё па дагаворах куплі-продажу жылых памяшканняў, пабудаваных па дзяржаўным заказе ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 08.05.2013 № 215 «Аб некаторых мерах па ўдасканаленні будаўніцтва (узвядзення, рэканструкцыі) жылых памяшканняў»?

Крэдыты на набыццё жылых памяшканняў, пабудаваных па дзяржаўным заказе, прадастаўляюцца грамадзянам, уключаным у спісы на атрыманне льготных крэдытаў і якія заключылі ў ААТ «ААБ Беларусбанк» крэдытныя дагаворы на ўмовах i парадку, прадугледжаных Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 06.01.2012 № 13.

Сукупны памер прадастаўляемага крэдытаатрымальніку крэдыту на ўмовах, вызначаных банкам і крэдыту (аднаразовай субсідыі) на будаўніцтва (рэканструкцыю) або набыццё жылога памяшкання ў адпаведнасці з указамі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь не павінен перавышаць 100% кошту будаўніцтва (рэканструкцыі) або набыцця жылога памяшкання.

3. Якія існуюць віды забеспячэння вяртання крэдыту?

Выкананне абавязацельстваў па крэдытным дагаворы можа забяспечвацца паручыцельствам фізічных асоб, няўстойкай, закладам маёмасцi крэдытаатрымальніка або трэцяй асобы (пабудаванага жылога памяшкання або іншай нерухомасці (кватэр, гаражоў і інш.), страхаваннем рызыкі невяртання крэдыту, паручыцельствам або гарантыяй юрыдычных асоб, гарантыйным дэпазітам грошай і іншымі спосабамі забеспячэння, прадугледжанымі заканадаўствам Рэспублiкi Беларусь або дагаворам.

4. Якая колькасць паручыцеляў патрабуецца для атрымання крэдыту ў банку?

Колькасць паручыцеляў для забеспячэння выканання абавязацельстваў па крэдытным дагаворы вызначаецца непасрэдна ў банку і залежыць ад сумы атрымліваемага крэдыту і плацежаздольнасці паручыцеляў.

5. Ад чаго залежыць памер крэдыту, які можа даць банк крэдытаатрымальніку?

Да заключэння крэдытнага дагавору банк ажыццяўляе ацэнку крэдытаздольнасці заяўніка.

Пры правядзенні ацэнкі крэдытаздольнасці аналізуюцца крэдытная гісторыя заяўніка, у тым ліку наяўнасць запазычанасці па крэдытах у іншых банках. Вывучаюцца ўзаемаадносіны заяўніка з банкам (наяўнасць укладнога, (дэпазітнага, бягучага) рахунку), узрост, сямейнае становішча і склад сям'і, стаж працы, у тым ліку па апошнім месцы працы, і іншыя абставіны, здольныя паўплываць на своечасовае выкананне абавязацельстваў па крэдытных дагаворах. Таксама вывучаецца яго плацежаздольнасць (даходы з улікам абавязковых утрыманняў з заработнай платы, плацяжы па выканаўчых лістах, аліментах).

Памер крэдыту вызначаецца зыходзячы з плацежаздольнасці крэдытаатрымальніка, такім чынам, каб доля штомесячных плацяжоў па крэдыце і працэнтах за карыстанне крэдытам (уключаючы плацяжы па раней атрыманых крэдытах) у суме сярэднямесячных даходаў заяўніка не перавышала ўстаноўлены банкам паказчык.

Акрамя таго, пры разліку плацежаздольнасці заяўніка па крэдытах на спажывецкія патрэбы, таксама вызначаецца чысты даход, які застаецца ў распараджэнні заяўніка пасля выплаты плацяжоў па дзеючых і прадастаўленым крэдыце, які павінен складаць не менш за памер бюджэту пражытачнага мінімуму.

Па крэдытах на фінансаванне нерухомасці пры разліку плацежаздольнасці вывучаюцца сярэднямесячныя расходы заяўніка (паручыцеля(ў)): кошт камунальных паслуг за карыстанне жылой плошчай, тэлефонам, памер аплаты за ўтрыманне дзяцей у дзіцячых установах, арэнда жылля, навучанне дзяцей і інш.

6. Якія наступствы магчымы для паручыцеля па крэдытным дагаворы?

Паручыцельства - адзін з самых распаўсюджаных спосабаў забеспячэння выканання абавязацельстваў па крэдытах фізічных асоб.

Адносіны паміж паручыцелем і банкам афармляюцца дагаворам паручыцельства.

Прымаючы рашэнне стаць паручыцелем, грамадзяне, яшчэ да заключэння дагавораў паручыцельстваў, павінны ў поўнай меры ўсведамляць узнікаючыя рызыкі і дакладна вызначыцца, ці гатовы яны, у выпадку неабходнасці, пагашаць плацяжы па крэдыце і працэнтах за карыстанне ім замест таго чалавека, за якога яны даручаліся.

У практычнай рабоце маюць месца выпадкі, калі паручыцелі ў момант заключэння дагавору паручыцельства не валодаюць звесткамі аб наяўнасці ў крэдытаатрымальніка запазычанасці па раней атрыманых крэдытах у іншых банках (у тым ліку пратэрмінаванай), або інфармаваны толькі аб крэдытных дагаворах, заключаных крэдытаатрымальнікам у банку, дзе плануецца афармленне дагавору паручыцельства.

Разам з тым, для ацэнкі ступені прымаемых рызыкаў патэнцыяльныя паручыцелі да заключэння дагавору паручыцельства маюць права самастойна атрымаць з Крэдытнага рэгістра Нацыянальнага банка інфармацыю аб крэдытнай гісторыі крэдытаатрымальніка, за якога даручаюцца, пры ўмове наяўнасці яго пісьмовай згоды.

У адпаведнасці з арт. 343 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь пры невыкананнi або неналежным выкананнi крэдытаатрымальнікам забяспечанага паручыцельствам абавязацельства, паручыцель і крэдытаатрымальнік нясуць салідарную адказнасць перад крэдыторам.

Такім чынам, паручыцель нароўні з крэдытаатрымальнікам абавязаны забяспечыць пагашэнне крэдыту і працэнтаў за карыстанне ім, а таксама кампенсаваць судовыя выдаткі па спагнанні доўгу і іншыя страты крэдытора, у выпадку невыканання або неналежнага выканання крэдытаатрымальнікам абавязацельстваў па крэдытным дагаворы.

У выпадку невыканання даўжнiком абавязацельстваў па крэдытным дагаворы банк звяртаецца ў натарыяльную кантору для спагнання запазычанасці з крэдытаатрымальніка і паручыцеляў у прымусовым парадку. Пасля ўчынення выканаўчага надпісу ў рамках выканаўчай вытворчасці, спагнанне абарочваецца на грашовыя сродкi i iншую маёмасць не толькі крэдытаатрымальніка, але і паручыцеля. Акрамя таго, за невыкананне без уважлівых прычын маёмасных абавязацельстваў перад банкам можа быць часова абмежавана права грамадзяніна на выезд з Рэспублікі Беларусь. 

У сваю чаргу, паручыцелі, якія выканалі абавязацельствы па крэдытным дагаворы, у адпаведнасці з арт. 345 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь маюць права ў судовым парадку патрабаваць ад крэдытаатрымальніка пакрыцця страт, панесеных пры пагашэнні крэдыту і працэнтаў за карыстанне ім.

7. Што з'яўляецца прычынай для спынення дагавору паручыцельства?

Пералік прычын спынення паручыцельства рэгламентаваны арт. 347 Грамадзянскага кодэкса Рэспублікі Беларусь.

Банк на падставе заявы крэдытаатрымальніка (паручыцеля) можа разгледзець пытанне аб спыненні паручыцельства ў наступных выпадках:

- дастатковай крэдытаздольнасці крэдытаатрымальніка для выканання ім абавязацельстваў па крэдытным дагаворы і дастатковасці іншага забеспячэння;

- замены аднаго паручыцеля на іншага;

- дастатковага забеспячэння выканання абавязацельстваў па крэдытным дагаворы;

- прадастаўлення крэдытаатрымальнікам iншага забеспячэння выканання абавязацельстваў па крэдытным дагаворы.

8. Што такое крэдытнае бюро?

Сістэма «Крэдытнае бюро» або «Крэдытны рэгістр Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь» - аўтаматызаваная інфармацыйная сістэма якая забяспечвае фарміраванне крэдытных гісторый, іх захоўванне і прадастаўленне крэдытных справаздач.

Установы банка прадастаўляюць і атрымліваюць звесткі з Крэдытнага рэгістра Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь аб крэдытных гісторыях крэдытаатрымальнікаў і іх паручыцеляў на падставе пісьмовых згод на прадастаўленне крэдытных справаздач, аформленых згодна з дадаткам 7 да Пастановы Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь ад 22.06.2018 №291 «Аб фарміраванні крэдытных гісторый і прадастаўленні крэдытных справаздач».

У далейшым, пры суправаджэнні выдадзеных крэдытаў, установы банка накіроўваюць у Крэдытны рэгістр Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь звесткі аб выкананні крэдытаатрымальнікамі (паручыцелямі) заключаных крэдытных дагавораў.

9. Ці прымяняецца банкам пры крэдытаванні насельніцтва заяўны прынцып «Адно акно»?

Па заяве крэдытаатрымальніка ўстанова банка можа запытаць самастойна даведкі (звесткі) дзяржаўнай арганізацыі па рэгістрацыі нерухомай маёмасці правоў на яе і здзелак з ёй аб наяўнасці ва ўласнасці крэдытаатрымальніка і членаў яго сям'і жылых памяшканняў (у тым ліку агульнай плошчы жылых памяшканняў, якая прыпадае на прыналежныя крэдытаатрымальніку і членам яго сям'і долі ў праве агульнай уласнасці на жылыя памяшканні), а таксама агульнай плошчы жылых памяшканняў, якія знаходзіліся ва ўласнасці і адчужаных крэдытаатрымальнікам і (або) членамі яго сям'і на працягу 3 гадоў да заключэння крэдытнага дагавору (у тым ліку агульнай плошчы жылых памяшканняў, што прыпадае на тыя, якія належалі і адчужаныя крэдытаатрымальнікам і (або) членамі яго сям'і на працягу 3 гадоў да заключэння крэдытнага дагавору долі ў праве агульнай уласнасці на жылыя памяшканні) на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь.

Запыт у ДУП «Нацыянальнае кадастравае агенцтва» накіроўваецца ўстановай банка па даручэнні крэдытаатрымальніка за ўзнагароджанне, устаноўленае Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26.04.2010 № 200 «Аб адміністрацыйных працэдурах, што ажыццяўляюцца дзяржаўнымі органамі і іншымі арганізацыямі» па заявах грамадзян у памеры 0,1 базавай велічыні.

10. Ці можа банк адмовіць у прадастаўленні крэдыту?

У сілу арт. 22 Банкаўскага кодэкса Рэспублікі Беларусь крэдытны дагавор з'яўляецца публічным, толькі ў тым выпадку, калі іншае не прадугледжана правіламі, якія дзейнічаюць у банку.

Лакальнымі нарматыўнымі прававымі актамі ААТ «ААБ Беларусбанк» прадугледжана, што крэдытны дагавор не з'яўляецца публічным, г.зн. на банк не ўскладзены абавязак заключыць такі дагавор з кожным, хто да яго звернецца. 

Пытанне аб выдачы крэдыту разглядаецца банкам па кожным заяўніку індывідуальна ў залежнасці ад умоў і мэт прадастаўляемага крэдыту, з улікам крэдытаздольнасці, крэдытнай гісторыі заяўніка і іншых абставін, здольных паўплываць на выкананне абавязацельстваў па крэдытным дагаворы. Пры гэтым дзеючым заканадаўствам не прадугледжана інфармаваць заяўніка аб прычынах прыняцця таго ці іншага рашэння. 

11. Хто можа атрымаць крэдыт для аплаты экстракарпаральнага апладнення?

Льготны крэдыт для аплаты ЭКА ў дзяржаўных або прыватных арганізацыях аховы здароўя краіны могуць атрымаць жанчыны, што з'яўляюцца грамадзянамі Рэспублікі Беларусь, якім аказваецца такая медыцынская дапамога, пры наяўнасцi ў iх пастаяннай крыніцы даходу. 

Крэдыты для аплаты ЭКА прадастаўляюцца грамадзянам па месцы рэгістрацыі заяўніка па месцы жыхарства або па месцы тэрытарыяльнага размяшчэння арганізацыі аховы здароўя, у якой аказваюцца медыцынскія паслугі. 

Крэдыты выдаюцца ў беларускіх рублях тэрмінам да 5 гадоў з выплатай працэнтаў за карыстанне імі роўнымі долямі ў памеры 50% стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь. Максімальная сума крэдыту не павінна перавышаць 300 базавых велічынь.   

12. Ці можа банк прадаставіць адтэрміноўку плацяжоў па льготным крэдыце, выдадзеным для аплаты ЭКА?

Крэдытаатрымальніку пасля нараджэння дзіцяці (дзяцей) з прымяненнем ЭКА, які з'яўляецца атрымальнікам (мужам атрымальніка) дапамогі па доглядзе дзіцяцем ва ўзросце да трох гадоў даецца адтэрміноўка ў пагашэнні запазычанасці па льготным крэдыце, уключаючы працэнты за карыстанне ім, на перыяд атрымання гэтай дапамогі з прадаўжэннем тэрміну поўнага вяртання (пагашэння) крэдыту і выплаты працэнтаў за карыстанне ім на тэрмін прадастаўлення адтэрміноўкі.

13. Хто мае права на атрыманне льготнага крэдыту на навучанне па Указу Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 17.12.2002 № 616?

Права на атрыманне льготнага крэдыту ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 17.12.2002 № 616 «Аб прадастаўленні грамадзянам Рэспублікі Беларусь крэдыту на льготных умовах для аплаты першай вышэйшай адукацыі, якая атрымліваецца ў вышэйшых навучальных установах дзяржаўнай уласнасці, вышэйшых навучальных установах спажывецкай кааперацыі і вышэйшых навучальных установах Федэрацыі Прафсаюзаў Беларусі на платнай аснове»  маюць грамадзяне Рэспублікі Беларусь, якія навучаюцца на платнай аснове (дзённай формы навучання) у вышэйшых навучальных установах дзяржаўнай уласнасці, вышэйшых навучальных установах спажывецкай кааперацыі і вышэйшых навучальных установах Федэрацыі Прафсаюзаў Беларусі.

Банк прадастаўляе льготныя крэдыты для аплаты першай вышэйшай адукацыі на платнай аснове (дзённай формы навучання), навучэнцу па месцы знаходжання (населены пункт) установы вышэйшай адукацыі або аднаму з яго бацькоў ці іншаму законнаму прадстаўніку па месцы рэгістрацыі, пры наяўнасці пастаяннай крыніцы даходу і з улікам налiчваемага ў адпаведнасці з заканадаўствам сярэднямесячнага сукупнага даходу на кожнага члена сям'і.

Льготны крэдыт прадастаўляецца, калі сярэднямесячны сукупны даход на кожнага члена сям'і за 12 месяцаў, што папярэднiчаюць месяцу падачы дакументаў для атрымання крэдыту, не перавышае 350 працэнтаў зацверджанага бюджэту пражытачнага мінімуму ў сярэднім на душу насельніцтва, які дзейнічае на дату падачы дакументаў для атрымання крэдыту.

14. Хто мае права на атрыманне льготнага крэдыту ў адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 27.11.2000 № 631 «Аб дадатковых мерах па павышэнні заработнай платы і прадастаўленні льготных крэдытаў асобным катэгорыям грамадзян»?

Права на атрыманне льготных крэдытаў маюць выпускнікі дзяржаўных устаноў адукацыі і ўстаноў адукацыі спажывецкай кааперацыі, якія атрымалі сярэднюю спецыяльную, вышэйшую адукацыю і прыступілі да працы па размеркаванні ці накіраванні на працу (накіраваныя для праходжання службы) не па месцы жыхарства бацькоў або ў раёнах, пацярпелых ад катастрофы на Чарнобыльскай АЭС, згодна з зацверджаным Урадам Рэспублікі Беларусь Пералікам тэрыторый (населеных пунктаў і іншых аб'ектаў), якія адносяцца да зон радыеактыўнага забруджвання, незалежна ад месца жыхарства бацькоў, у арганізацыях, што фінансуюцца з бюджэту, воінскіх частках, Следчым камітэце, Дзяржаўным камітэце судовых экспертыз, органах унутраных спраў, органах і падраздзяленнях па надзвычайных сітуацыях, арганізацыях спажывецкай кааперацыі і сельскагаспадарчых арганізацыях. 

Льготныя крэдыты выдзяляюцца па спісах, зацверджаных раённымі, гарадскімі, раённымі ў гарадах выканаўчымі і распарадчымі органамі, на падставе хадатайстваў арганізацый, што фінансуюцца з бюджэту, а таксама вайсковых часцей, Следчага камітэта, Дзяржаўнага камітэта судовых экспертыз, органаў унутраных спраў, органаў і падраздзяленняў па надзвычайных сітуацыях, арганізацый спажывецкай кааперацыі і сельскагаспадарчых арганізацый, у якіх працуюць (праходзяць службу) выпускнікі дзяржаўных устаноў адукацыі і ўстаноў адукацыі спажывецкай кааперацыі.

15. У якіх выпадках прадастаўляецца адтэрміноўка пачатку пагашэння льготнага крэдыту на будаўніцтва жылля?

Тэрмін пачатку пагашэння льготных крэдытаў і працэнтаў за карыстанне імі вызначаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 06.01.2012 N 13 «Аб некаторых пытаннях прадастаўлення грамадзянам дзяржаўнай падтрымкі пры будаўніцтве (рэканструкцыі) або набыцці жылых памяшканняў».

Пачатак пагашэння запазычанасці па льготных крэдытах і выплата працэнтаў за карыстанне імі праз шэсць месяцаў пасля ўводу дома ў эксплуатацыю ўстанаўлiваецца ў выпадку здачы дома ў эксплуатацыю (будаўніцтва кватэр) без выканання ў поўным аб'ёме работ, якія забяспечваюць поўную гатоўнасць жылых памяшканняў да эксплуатацыі.

Пералік такіх работ, адмова ад якіх цягне прадастаўленне адтэрміноўкі пры пагашэнні запазычанасці па льготным крэдыце і працэнтах за карыстанне ім, прадугледжаны пунктам 14 Палажэння аб парадку прыёмкі ў эксплуатацыю аб'ектаў будаўніцтва, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 06.06.2011 № 716.

Згодна з вышэйназваным палажэннем жылыя дамы могуць прымацца ў эксплуатацыю без выканання ў поўным аб'ёме падрыхтоўчых работ пад аздабленне сцен і столяў (акрамя тынкоўкі), работ па ўнутраным аздабленні памяшканняў (абклейванне шпалерамі, афарбоўка, абліцоўванне), без убудаванай мэблі, пакрыцця падлог, устаноўкі дзвярных блокаў у міжпакаёвых перагародках, сантэхнічных прыбораў і абсталявання (акрамя ўнітазаў, прыбораў уліку вады і газу).

У выпадку, калі будзе выкананы хаця б адзін з пералічаных відаў работ, напрыклад, устаноўлена ванна, пагашэнне крэдыту неабходна пачынаць з наступнага месяца пасля ўводу дома (пускавога комплексу) у эксплуатацыю. 

16. Як можна атрымаць ільготны крэдыт на будаўніцтва (рэканструкцыю) або набыццё жылога памяшкання?

Умовы і парадак прадастаўлення льготных крэдытаў вызначаны Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 06.01.2012 №13 «Аб некаторых пытаннях прадастаўлення грамадзянам дзяржаўнай падтрымкі пры будаўніцтве (рэканструкцыі) або набыцці жылых памяшканняў» (далей – Указ №13).

Падпунктам 1.1 Указа №13 вызначаны катэгорыі грамадзян, якія маюць права на атрыманне льготных крэдытаў.

У адпаведнасці з падпунктам 1.9 Указа №13 льготныя крэдыты прадастаўляюцца па спісах, складзеных з захаваннем чарговасці грамадзян, якія маюць патрэбу ў паляпшэнні жыллёвых умоў, і зацверджаных адпаведна раённымі, гарадскімі выканаўчымі і распарадчымі органамі, мясцовымі адміністрацыямі, адпаведнымі міністэрствамі і ведамствамі.

Пытанне вызначэння права грамадзяніна на атрыманне льготнага крэдыту і аднясення да адной з катэгорый, якія маюць права на льготны крэдыт, адносіцца да кампетэнцыі вышэйзгаданых дзяржаўных органаў.

Па пытанні ўключэння ў спісы на атрыманне льготнага крэдыту неабходна звяртацца па месцы пастаноўкі на ўлік для паляпшэння жыллёвых умоў.

17. Ці магчыма правесці раздзел запазычанасці або перавод доўгу па льготным крэдыце?

У адпаведнасці з падпунктам  1.15 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 06.01.2012 №13 «Аб некаторых пытаннях прадастаўлення грамадзянам дзяржаўнай падтрымкі пры будаўніцтве (рэканструкцыі) або набыцці жылых памяшканняў» перавод доўгу па атрыманым льготным крэдыце на будаўніцтва (рэканструкцыю) або набыццё жылога памяшкання дапускаецца толькі на члена сям'і індывідуальнага крэдытаатрымальніка або пры наяўнасці рашэння мясцовага выканаўчага i распарадчага органа або рашэння адпаведнага рэспубліканскага органа дзяржаўнага кіравання на асобу, якая стаіць  на ўліку для паляпшэння жыллёвых умоў і якая мае ў адпаведнасці з заканадаўствам права на атрыманне льготнага крэдыту на будаўніцтва (рэканструкцыю) або набыццё жылога памяшкання.

Пры гэтым, абавязак па выплаце запазычанасці па льготным крэдыце і працэнтах за карыстанне ім можа быць ускладзены рашэннем суда на мужа (жонку) індывідуальнага крэдытаатрымальніка, іншых членаў сям'і, у тым ліку былых, што сумесна палепшылі жыллёвыя ўмовы, якія прэтэндуюць на долю ў пабудаваным жылым памяшканні, або ў выпадку скасавання шлюбу - на мужа (жонку) індывідуальнага крэдытаатрымальніка на падставе шлюбнага або іншага дагавору (пагаднення), заключанага ў пісьмовай форме ва ўстаноўленым парадку. Асоба, на якую ўскладзены абавязак па выплаце запазычанасці па льготным крэдыце і працэнтах, не становіцца бокам у крэдытным абавязацельстве і падзел крэдытнай лініі банкам не ажыццяўляецца.

18. Як улічваецца пры разліку сумы льготнага крэдыту, наяўнае ва ўласнасці жыллё?

У адпаведнасці з падпунктам 1.6 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 06.01.2012 №13 «Аб некаторых пытаннях прадастаўлення грамадзянам дзяржаўнай падтрымкі пры будаўніцтве (рэканструкцыі) або набыцці жылых памяшканняў» (далей - Указ №13) у спісах на атрыманне льготных крэдытаў пазначаюцца нарміруемыя памеры агульнай плошчы жылога памяшкання, якія ўстанаўліваюцца за вылікам агульнай плошчы жылых памяшканняў, што знаходзяцца ва ўласнасці крэдытаатрымальніка і членаў яго сям'і (у тым ліку агульнай плошчы жылых памяшканняў, што прыпадае на належныя крэдытаатрымальніку і членам яго сям'і долі ў праве агульнай уласнасці на жылыя памяшканні), а таксама агульнай плошчы жылых памяшканняў, якія знаходзіліся ва ўласнасці і адчужаных крэдытаатрымальнікам і (або) членамі яго сям'і на працягу 3 гадоў да заключэння крэдытнага дагавору.

У адпаведнасці з падпунктам 1.5 Указа №13 нарматывы агульнай плошчы жылога памяшкання, што будуецца (рэканструюецца), для вызначэння велічыні льготнага крэдыту ўстанаўліваюцца ў памеры 20 кв. метраў (у г. Мінску - 15 кв. метраў, а для шматдзетных сем'яў - 20 кв. метраў) на аднаго члена сям'і (пры будаўніцтве для аднаго чалавека аднапакаёвай кватэры, аднакватэрнага жылога дома - 30 кв. метраў), а для грамадзян, якія пастаянна пражываюць і працуюць у сельскіх населеных пунктах і будуюць (рэканструююць) у іх аднакватэрныя або блакіраваныя жылыя дамы, - 30 кв. метраў (пры будаўніцтве для аднаго чалавека аднакватэрнага жылога дома або аднапакаёвай кватэры ў блакіраваным жылым доме - 44 кв. метра).

Агульная плошча жылых памяшканняў, якія знаходзяцца ва ўласнасці крэдытаатрымальніка і членаў яго сям'і (у тым ліку агульная плошча жылых памяшканняў, якая прыходзіцца на прыналежныя крэдытаатрымальніку і членам яго сям'і долі ў праве агульнай уласнасці на жылыя памяшканні), памяншаецца на нарматыў агульнай плошчы, устаноўлены ў падпункце 1.5 Указа №13, што прыходзіцца на кожнага, які застаецца пражываць у прымаемым у разлік жылым памяшканні, члена сям'і крэдытаатрымальніка.

Прыклад 1.

Сям'я з 4 чалавек (забудоўшчык, жонка, дачка, сын) пражывае ў 1-пакаёвай кватэры агульнай плошчай 33 кв. м., якая належыць забудоўшчыку на праве ўласнасці і ажыццяўляе будаўніцтва 2-пакаёвай кватэры агульнай плошчай 65 кв. м. у г.Мінску.

Нармаваны памер агульнай плошчы жылога памяшкання, якi падлягае льготнаму крэдытаванню у згаданым выпадку, вызначаецца з разліку 15 кв. м. на аднаго члена сям'і за вылікам агульнай плошчы жылога памяшкання, наяўнага ва ўласнасці, і складае 27 кв. м. ((15*4) – 33).

Прыклад 2.

Сям'я з 4 чалавек (забудоўшчык, жонка, дачка, сын) пражывае ў 1-пакаёвай кватэры агульнай плошчай 33 кв. м., якая належыць забудоўшчыку на праве ўласнасці. Частка сям'і ў складзе 3-х чалавек ажыццяўляе будаўніцтва 2-пакаёвай кватэры агульнай плошчай 65 кв. м. У займаемай кватэры застаецца пражываць 1 член сям'і.

Нарматыў льготна крэдытуемай плошчы будуемай кватэры вызначаецца з разліку 20 кв. м. на аднаго члена сям'і і складае 60 кв. м. (20 x 3). Нарматыў плошчы на застаўшагася пражываць у займанай кватэры члена сям'і - 30 кв. м. Звышнарматыўная плошча - 3 кв. м. (33 - 30). У дадзеным выпадку, нармаваны памер агульнай плошчы жылога памяшкання, якi падлягае льготнаму крэдытаванню, складае 57 кв. м. ((20*3) – (33-30)).

19. Як можна рэструктурызаваць крэдыт, атрыманы ў замежнай валюце?

Банк прадастаўляе крэдытаатрымальнікам магчымасць ажыццявіць перавод у беларускія рублі астатку запазычанасці па валютным крэдыце на дзеючых у банку ўмовах, з устанаўленнем парадку выплаты працэнтаў за карыстанне крэдытам на фінансаванне нерухомасці шляхам унясення раўнамерных узносаў у перыяд карыстання крэдытам.

Пры пераводзе крэдыту на фінансаванне нерухомасці (пры неабходнасці) магчыма ўключэнне ў сукупны даход крэдытаатрымальніка даходаў паручыцеляў з ліку блізкіх сваякоў (членаў сям'і) крэдытаатрымальніка (мужа/жонкі, бацькоў, родных братоў(сясцёр) мужа і жонкі, дзяцей, унукаў).

Таксама крэдытаатрымальнікам прадастаўлена магчымасць павялічыць тэрмін карыстання валютным крэдытам на фінансаванне нерухомасці на 5 гадоў.

Пры наяўнасці аб'ектыўных прычын банк можа разгледзець пытанне аб прадастаўленні адтэрміноўкі па пагашэнні асноўнага доўгу па валютным крэдыце на тэрмін да 6 месяцаў або ўстанаўлення на тэрмін да 6 месяцаў індывідуальнага графіка пагашэння асноўнага доўгу па крэдыце.

Вышэйзгаданымі прапановамі банка крэдытаатрымальнік можа скарыстацца як асобна, так і ў комплексе.

20. Як аплаціць крэдыт ААТ «ААБ Беларусбанк», ці можна аплаціць крэдыт праз АРІП?

ААТ «ААБ Беларусбанк», развіваючы сферу безнаяўных разлікаў, стварыў аптымальную структуру пунктаў абслугоўвання кліентаў. Існуючыя інфармацыйныя тэхналогіі дазваляюць крэдытаатрымальнікам - трымальнікам плацежных картак ААТ «ААБ Беларусбанк», аплачваць плацяжы па крэдытах пры дапамозе «М-банкінг» і «Інтэрнэт-банкінг», а таксама ажыццяўляць аплату крэдытаў з дапамогай плацежнай карткі праз інфакіёскі ААТ «ААБ Беларусбанк», устаноўленыя ў розных пунктах аб'ектаў гандлю і грамадскага прызначэння.

У той жа час, фізічныя асобы, якія з'яўляюцца трымальнікамі плацежных картак іншых банкаў Рэспублікі Беларусь, маюць магчымасць аплачваць крэдыты, выдадзеныя ААТ «ААБ Беларусбанк», безнаяўным шляхам у інфакіёсках ААТ «ААБ Беларусбанк», узнагароджанне за здзяйсненне названай аперацыі банкам не спаганяецца. Рэалізавана магчымасць аплаты наяўнымі грашовымі сродкамі крэдытаў, прадастаўленых фізічным асобам у беларускіх рублях, у інфакіёсках, абсталяваных модулем прыёму наяўных грашовых сродкаў (Cash–in). Пры аплаце з дапамогай гэтых паслуг неабходна ўвесці толькі нумар крэдытнага дагавору, нумар установы банка, дзе атрыманы крэдыт і тры апошнія лічбы нумара дакумента, які сведчыць асобу. Адначасова, ажыццявіць аплату магчыма з дапамогай «М-банкінгу» ААТ «ААБ Беларусбанк», калі абмежаванне на здзяйсненне названых аперацый не ўстаноўлена банкам-эмітэнтам.

Дадаткова інфармуем, што ў цяперашні час праводзяцца паэтапныя мерапрыемствы, звязаныя з рэалізацыяй пералічэння грашовых сродкаў з дапамогай АРІП па паслугах, якія прадастаўляюцца фізічным асобам.

Інфармацыя аб магчымасці аплаты крэдытаў у сістэме АРІП будзе размешчана на карпаратыўным вэб-сайце банка і інфармацыйных стэндах устаноў банка.

21. Што значыць «3 п.п.»?

Працэнтны пункт - адзінка, што прымяняецца для абазначэння змяненняў стаўкі працэнта.

Напрыклад, калі працэнтная стаўка за карыстанне крэдытам устаноўлена ў памеры дзеючай стаўкі рэфінансавання Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, павялічанай на 3 працэнтныя пункты (3 п.п.), гэта значыць, што пры стаўцы рэфінансавання НБ РБ у памеры 10% гадавых, павялічаная на 3 п.п., стаўка па крэдыце складзе 13% гадавых.

22. Дакумент, які сведчыць асобу (для атрымання крэдыту)?

У адпаведнасці з Указам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 03.06.2008 №294 «Аб дакументаванні насельніцтва Рэспублікі Беларусь», дакументам, які сведчыць асобу, з'яўляецца пашпарт грамадзяніна Рэспублікі Беларусь або від на жыхарства ў Рэспубліцы Беларусь.