Псіхалагічныя прыёмы махляроў: як не даць сябе падмануць, расказалі спецыялісты Беларусбанка
У сучасных рэаліях схемы махляроў праходзяць бесперапынны працэс эвалюцыі: пастаянна мяняюцца сцэнары, мэтавая аўдыторыя, падставы, інструменты ўплыву. Ідзе актыўнае выкарыстанне метадаў сацыяльнай інжынерыі, тэхналогій вербальнага ўздзеяння і змянення свядомасці людзей. Для таго каб своечасова западозрыць нядобрае і не трапіць у пастку, неабходна ведаць, на што звяртаць увагу. У цэнтры кібербяспекі Беларусбанка расказалі пра шэсць асноўных псіхалагічных прыёмаў, якія выкарыстоўваюць махляры ў дачыненні да патэнцыяльных ахвяр.
Ізаляцыя ад блізкіх
Чалавека прымушаюць захоўваць канфідэнцыяльнасць, выкарыстоўваюць надуманыя падставы і пераконваюць у нейкіх схаваных пагрозах як у адносінах да самой патэнцыяльнай ахвяры махлярства, так і да яе сям'і, блізкага асяроддзя:
«Чым менш людзей ведае, тым больш шансаў, што мы зможам вам дапамагчы»;
«Калі жадаеце засцерагчы блізкіх, то яны нічога не павінны ведаць»;
«Калі вы камусьці раскажаце, то могуць быць наступствы»;
«Мы не зможам вам дапамагаць, калі хтосьці пра гэта даведаецца».
Падрыў даверу да службовых асоб
Супрацоўнікаў дзяржаўных структур і банкаў зламыснікі выстаўляюць у дрэнным святле, гавораць аб некампетэнтнасці службовых асоб ва ўзнікшых пытаннях або абвінавачваюць іх у актыўным удзеле ў супрацьпраўнай дзейнасці.
Абяцанні абароны
У патэнцыяльнай ахвяры выклікаюць прыхільнасць да сябе эмацыянальнай падтрымкай:
«Мы вам дапаможам»;
«Вы не застанецеся сам-насам са сваёй праблемай»;
«Мы раскажам, як правільна трэба паступіць»;
«Ні пра што не хвалюйцеся, мы падстрахуем»;
«Усё ідзе па плане, мы ўсё трымаем пад кантролем»;
«Інфармацыя па вашых рахунках пастаянна адсочваецца».
Фарміраванне патэрна залежных паводзін
Махляры максімальна падрабязна адказваюць на ўсе пытанні, якія ўзнікаюць у чалавека, падмацоўваюць сваю легенду фатаграфіямі з розных афіцыйных крыніц, пастаянна згадваюць розныя дзяржаўныя структуры, называюць пасады і прозвішчы, дасылаюць скрыншоты дакументаў. Каб схіліць да сябе патэнцыяльную ахвяру і скараціць з ёй дыстанцыю, можа быць дададзены кампанент сяброўскіх зносін — пераключэнне размовы ў плоскасць асабістых тэм і сяброўскіх парад.
Стварэнне спешкі
Чалавека ставяць ва ўмовы сціслых тэрмінаў для прыняцця рашэнняў і абдумвання сваіх дзеянняў, пастаянна акцэнтуюць увагу на важнасці максімальна хуткага выканання патрэбных дзеянняў. Патэнцыяльная ахвяра маральна стамляецца і спрабуе хутчэй скончыць усё гэта, з прычыны чаго зніжаецца якасць яе разумовых працэсаў і крытычнасць у спрымання.
Маніпуляцыі дабрабытам блізкіх
Зламыснікі могуць рабіць націск на пачуццё страху, віны і сораму, а таксама ненадакучліва прымушаюць непакоіцца пра неспрыяльнае развіццё падзей для найбліжэйшага акружэння патэнцыяльнай ахвяры:
«Мы жадаем пазбегнуць наступстваў, у тым ліку для вашых родных»;
«Вашым блізкім не прыйдзецца непакоіцца пра вас, калі будзеце прытрымлівацца нашых інструкцый».
Як супрацьстаяць маніпуляцыям? Спецыялісты цэнтра кібербяспекі Беларусбанка гатовы даць парады.
Спыніце размову. Калі вам тэлефануюць з «банка» або «міліцыі» і паведамляюць аб праблемах з грашыма, пакладзіце трубку. Не адказвайце на правакацыі. Укараніце правіла «Ператэлефаную сам».
Пераправерце інфармацыю. Самастойна ператэлефануйце на нумар, пазначаны на адваротным баку вашай банкаўскай карты або на афіцыйным сайце арганізацыі, з якой вам нібыта тэлефанавалі. Махляры часта дасылаюць у Telegram або Viber фатаграфіі падробленых пасведчанняў, «ордараў» або «пастаноў». Памятайце: афіцыйныя органы ніколі не адпраўляюць дакументы праз мэсэнджары.
Не спяшайцеся. Ніякія дзяржаўныя або фінансавыя пытанні не вырашаюцца «прама зараз» праз інтэрнэт або па тэлефоне. У вас заўсёды павінен быць час падумаць. Калі суразмоўца патрабуе нікому не гаварыць пра размову, нават сваякам — гэта 100% махляр. Сапраўдныя супрацоўнікі ведамстваў ніколі не забараняюць раіцца з блізкімі.
Уключыце здаровы скептыцызм да шчодрасці. Калі вам прапануюць выплаты, кампенсацыі, лёгкі заробак у інтэрнэце або велізарныя скідкі, задайце сабе пытанне: «Навошта незнаёмаму чалавеку рабіць мяне багацейшым?»
Нікому не паведамляйце асабістыя даныя. Сапраўдныя супрацоўнікі банка ніколі не запытваюць PIN-коды, CVC-коды, паролі з SMS або коды доступу. Захоўвайце асноўныя зберажэнні на накапляльным рахунку або ўкладзе, да якога не прывязана пластыкавая карта. Для паўсядзённых расходаў і пакупак у інтэрнэце выкарыстоўвайце асобную віртуальную карту з усталяваным сутачным лімітам.
Падпісвайцеся на акаўнты Беларусбанка ў Telegram і Instagram — першымі даведвайцеся пра падзеі найбуйнейшага банка краіны і галоўныя тэндэнцыі свету фінансаў.
