СМІ пра банк
07.12.2010

ААТ «ААБ Беларусбанк» на рынку каштоўных папер («Савецкая Беларусь», 07.12.2010)

аблігацыіЗначэнне фондавага рынку для жыццядзейнасці любой дзяржавы складана пераацаніць. Рынак каштоўных папер часта называюць «барометрам эканамічнай надвор'я». Сёння ён не толькі з'яўляецца асяроддзем для трансфармацыі зберажэнняў у інвестыцыі, дазваляючы пазбегнуць змярцвення капіталу ў рынкавай эканоміцы, але і выступае важным механізмам пераразмеркавання фінансавых патокаў і эканамічнага росту.

Адным з першых банкаў, якія ўключыліся ў функцыянаванне рынку каштоўных папер у Рэспубліцы Беларусь, стаў менавіта Беларусбанк. Пачаўшы ў свой час з аперацый з дзяржаўнымі каштоўнымі паперамі, актыўна развіваючы Новыя інструменты фондавага рынку рэспублікі і ўдасканальваючы яго тэхналогіі Беларусбанк у кароткія тэрміны заняў лідзіруючыя пазіцыі на ўсіх асноўных сегментах рынку каштоўных папер. Аб гэтым кірунку дзейнасці расказаў намеснік Старшыні Праўлення ААТ «ААБ Беларусбанк» Генадзь Гаспадарык.

Беларусбанк не толькі займае стабільна лідзіруючае становішча на рынку каштоўных папер, але і выступае на ім фактычна першапраходцам. Так, у снежні 2004 г. ён першым з беларускіх банкаў прапанаваў укладчыкам новы від зберажэнняў – аблігацыі.

Наш банк пастаянна нарошчваў сваю прысутнасць на рынку банкаўскіх аблігацый, з'яўляючыся найбуйнейшым эмітэнтам даўгавых каштоўных папер у Рэспубліцы. Калі шэсць гадоў таму наша доля складала 18%, то сёння, калі стала назірацца агульная ўстойлівая тэндэнцыя да росту значнасці ўласных каштоўных папер банкаў як сродкі прыцягнення рэсурсаў, дадзены паказчык дасягае 48%.

Да цяперашняга часу банк ажыццявіў эмісію ўжо 106-ці выпускаў аблігацый на агульную суму 5 трлн. беларускіх рублёў, 778 млн. долараў ЗША і 280 млн. еўра. З упэўненасцю магу канстатаваць, аблігацыі Беларусбанка, з'яўляючыся аднымі з самых выгадных на рынку дзякуючы спалучэнню магчымасці датэрміновага выкупу з эфектыўнай працэнтнай стаўкай, заваявалі прызнанне не толькі прадпрыемстваў і насельніцтва, але і банкаўскага сектара.

Для фізічных асоб банк ажыццяўляе выпуск аблігацый у дакументарнай форме. Усяго з 2004 г. банкам зарэгістравана 64 выпуску аблігацый для фізічных асоб з агульным аб'ёмам эмісіі 1,3 трлн. беларускіх рублёў у эквіваленце.

Выпуск аблігацыйных пазык для прыцягнення доўгатэрміновых рэсурсаў карпаратыўных кліентаў з'яўляецца адным з самых дынамічна развіваюцца напрамкаў нашай дзейнасці.

Першым прыступіўшы ў лютым 2007 г. да выпуску аблігацый, забяспечаных крэдытамі на жыллёвае будаўніцтва (іпатэчных аблігацый), Беларусбанк і ў гэтым напрамку захаваў лідзіруючыя пазіцыі. Ужо размешчана 13 выпускаў іпатэчных аблігацый агульным аб'ёмам эмісіі звыш 2 трлн. рубель.

У 2008 годзе Беларусбанк арганізаваў выпуск і правёў паспяховае размяшчэнне першых у Рэспубліцы незабяспечаных аблігацый, а ў 2009 годзе прыступіў да арганізацыі выпускаў аблігацый кліентаў.

Неад'емнай часткай працы банка на фондавым рынку з'яўляецца давернае кіраванне акцыямі, якія належаць дзяржаўным службовым асобам, брокерскія паслугі, дэпазітарная дзейнасць.

Беларусбанк аказвае дэпазітарныя паслугі з 1996 г.і з'яўляецца найбуйнейшым дэпазітарыем у Рэспубліцы, ажыццяўляючы ў цяперашні час дэпазітарны ўлік і захоўванне не толькі акцый, але і аблігацый юрыдычных асоб і муніцыпальных пазык, бездакументарных закладных, а таксама забяспечваючы разлікі па іх.

Паводле рэйтынгу дэпазітарыяў Рэспублікі па колькасці абслугоўваных эмітэнтаў, праведзенага РУП "Рэспубліканскі цэнтральны дэпазітарый каштоўных папер" па стане на 1 кастрычніка 2010 г., дэпазітарый Беларусбанка захоўвае лідзіруючыя пазіцыі, абслугоўваючы звыш 900 эмітэнтаў, сярод якіх найбуйнейшыя прадпрыемствы нафтахімічнага комплексу, газаперапрацоўчай, аўтатранспартнай і лёгкай прамысловасці.

Зладжаная праца дэпазітарнай сістэмы банка прывяла да прызнання нашага дэпазітарыя на міжнародным узроўні. Дарэчы, у чэрвені бягучага года дэпазітарый Беларусбанка інспектавала дэлегацыя найбуйнейшага сусветнага дэпазітарнага банка Bank of New York Mellon. Дадзена высокая ацэнка арганізацыі бізнес працэсаў дэпазітарыя, эфектыўнасці існуючай сістэмы ўнутранага кантролю. Быў пацверджаны намер разглядаць Беларусбанк у якасці беларускага партнёра пры выпуску дэпазітарных распісак беларускімі прадпрыемствамі.

Што датычыцца актыўных аперацый на рынку каштоўных папер, доля Беларусбанка ў інвестыцыйным партфелі банкаў таксама з'яўляецца дамінуючай і па выніках 9 месяцаў яна складае 40%.

Аналіз сітуацыі ў інвестыцыйнай сферы паказвае, што ва ўмовах абмежаванасці ўласных крыніц фінансавання ў прадпрыемстваў асноўны ўпор рабіўся на нарошчванне крэдытавання банкамі эканомікі. У той жа час, відавочна, што банкі як спецыфічны фінансавы інстытут не могуць цалкам кампенсаваць недахоп уласных сродкаў прадпрыемстваў. У сувязі з гэтым значны імпульс да развіцця атрымаў Фондавы сегмент рынку каштоўных папер у якасці альтэрнатывы банкаўскага крэдытавання.

Адмена на пяцігадовы перыяд падаткаабкладання даходаў, атрыманых ад аперацый з аблігацыямі юрыдычных асоб, істотна змяніла падыходы банка да правядзення актыўных аперацый з кліентамі ў бок паступовай замены крэдытавання больш прыбытковымі і тэхналагічнымі інструментамі - карпаратыўнымі аблігацыямі, што павысіла прыбытковасць, ліквіднасць і дыверсіфікацыю крэдытнага партфеля банка.

Выкарыстанне такога інструмента, як карпаратыўныя аблігацыі, выгадна абодвум бакам, а не толькі банку. У якасці пераваг для прадпрыемстваў прыцягнення грашовых рэсурсаў шляхам выпуску ўласных аблігацый можна назваць:

  • пашырэнне круга крэдытораў;
  • зніжэнне кошту прыцягваюцца рэсурсаў (адсутнасць падаткаабкладання даходаў інвестараў, атрыманых імі па аблігацыях, дазваляе ўсталяваць стаўку адсотка па аблігацыях амаль на чвэрць ніжэй, чым па крэдытах);
  • аптымізацыя падаткаабкладальнай базы прадпрыемства (паколькі выдаткі на выплату працэнтаў па аблігацыях ставяцца на сабекошт прадукцыі);
  • магчымасць пагашэння грашовымі сродкамі, атрыманымі ад продажу аблігацый, больш дарагі крэдытнай запазычанасці;
  • магчымасць аператыўнага кіравання сваім абавязкам дапамогай ажыццяўлення аперацый з аблігацыямі на другасным рынку.

Гэтым і тлумачыцца значны рост папулярнасці дадзенага фінансавага інструмента сярод юрыдычных асоб у апошнія гады.

Па стане на 1 лістапада 2010 г. Беларусбанкам сфармаваны партфель аблігацый на агульную суму, які перавысіў 2 трлн. рублёў, у якім 23% складаюць дзяржаўныя аблігацыі і 77% - карпаратыўныя аблігацыі. Істотную долю ў партфелі карпаратыўных аблігацый займаюць, у сваю чаргу, аблігацыі выканкамаў (75%).

У мэтах актыўнага прымянення сфарміраванага партфеля Беларусбанк пры падмацаванні ўласнай ліквіднасці выкарыстоўвае ў якасці закладу паперы мясцовых выканаўчых і распарадчых органаў.

Ва ўмовах дэфіцыту забеспячэння выканання абавязацельстваў эмітэнта па аблігацыях дадатковы імпульс развіццю фондавага рынку Рэспублікі надало ўключэнне страхоўкі ў пералік відаў забеспячэння па аблігацыях. Далейшаму развіццю рынку магло б спрыяць павышэнне яго празрыстасці і даступнасці інфармацыі.

Магчымасць пашырэння сваёй прысутнасці на міжнародным фінансавым рынку нашаму банку даў выпуск Рэспублікай Беларусь суверэнных еўрааблігацый. А ўлічваючы існуючы вопыт міжнароднага фандавання, упэўнены, што адным з асноўных напрамкаў развіцця бізнесу на рынку каштоўных папер стане вывад на міжнародныя рынкі і беларускіх прадпрыемстваў.

Аблігацыі Беларусбанка

Дзякуючы спалучэнню магчымасці датэрміновага выкупу з эфектыўнай працэнтнай стаўкай аблігацыі Беларусбанка з'яўляюцца аднымі з самых выгадных на рынку.

Найбуйнейшы сусветны дэпазітарны банк Bank of New York Mellon даў высокую ацэнку арганізацыі бізнес працэсаў дэпазітарыя Беларусбанка, эфектыўнасці існуючай сістэмы ўнутранага кантролю.