Інтэрв'ю з кіраўніком
12.07.2016

Аблігацыі выходзяць у сеціва

Лукашенко М.В«Беларусбанк» распрацаваў якасна новы для нашай краіны прадукт — бездакументарныя аблігацыі, якія можна набыць праз Інтэрнэт-­банкінг (Інтэрнэт-­аблігацыі). Упершыню кліенты атрымаюць магчымасць, не выходзячы з дому, у рэжыме 24/7/365 інвесціраваць грашовыя сродкі ў надзейны банкаўскі інструмент без камісій і наведвання банка.

Пра тое, чым яшчэ можа быць цікавы кліентам новы прадукт, расказвае дырэктар дэпартамента інвестыцый і каштоўных папер Маргарыта ЛУКАШЭНКА.

 

— Маргарыта Уладзіміраўна, беларускі рынак каштоўных папер даволі кансерватыўны. Чым прадыктавана рашэнне распрацаваць новы прадукт?

— Сапраўды, рынак каштоўных папер адрозніваецца высокай ступенню інертнасці ў частцы ўкаранення новых тэхналогій. Напрыклад, у адносінах да такога папулярнага інструмента фондавага рынку, як аблігацыі, у банкаў існуе «традыцыя»: для фізічных асоб яны эмітуюцца ў асноўным у дакументарнай форме, а для юрыдычных асоб — у бездакументарнай. Дакументарная тэхналогія эмісіі аблігацый для насельніцтва атрымала шырокае распаўсюджанне ў банкаўскім асяроддзі яшчэ з 2004 года, калі «Беларусбанк» першым з банкаў прапанаваў рынку гэты інструмент прыцягнення грашовых сродкаў фізічных асоб. Гэта і зразумела: спецыяльны бланк аблігацыі з мноствам ступеняў абароны, які можна ўзяць у рукі, выклікаў давер і пачуццё надзейнасці.

Але мяняюцца часы, а з імі і псіхалогія кліентаў, у якіх ужо сфарміравалася звычка не толькі да безнаяўных, але і віртуальных грошай. Таму настаў момант відазмяніць і такі папулярны ў насельніцтва інструмент інвесціравання, як аблігацыя.

 

— Чым бездакументарныя аблігацыі прынцыпова адрозніваюцца ад дакументарных?

— Як зразумела ўжо з іх назвы, такія аблігацыі існуюць не ў фізічнай (папяровай) форме, а ў выглядзе запісаў на рахунках (па аналогіі з безнаяўнымі грашыма). Гэтыя персаніфікаваныя рахункі, на якіх улічваюцца не грошы, а бездакументарныя каштоўныя паперы, называюцца рахункамі «дэпо» і вядуцца спецыялізаванымі арганізацыямі, якія маюць адпаведную ліцэнзію, — дэпазітарыямі.

Такім чынам, продаж бездакументарнай аблігацыі заключаецца не ў фізічнай перадачы папяровай аблігацыі кліенту, а ў залічэнні яе ў электронным выглядзе на яго рахунак «дэпо». Факт валодання кліентам аблігацыяй пацвярджаецца выпіскай па рахунку «дэпо», якая выдаецца дэпазітарыем.

Бездакументарная форма ў параўнанні з папяровай мае адну бясспрэчную перавагу: такую аблігацыю немагчыма згубіць ці страціць у выніку крадзяжу, што перыядычна здараецца з нашымі кліентамі — уладальнікамі дакументарных аблігацый.

 

— Ці выпускаў хто-небудзь з беларускіх суб’ектаў гаспадарання бездакументарныя аблігацыі для насельніцтва?

— Адным з першых эмітэнтаў, прапанаваўшых насельніцтву падобныя аблігацыі, стала Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь. З сярэдзіны 2015 года ў размяшчэнні пастаянна знаходзіцца некалькі выпускаў дзяржаўных бездакументарных аблігацый.

 

— Як кліенты ўспрынялі іх?

— У цэлым — добра. Прыватных інвестараў вабяць стаўкі, устаноўленыя па дзяржаўных аблігацыях, аднак нязвыклымі пакуль з’яўляюцца некаторыя асаблівасці бездакументарных аблігацый і біржавых здзелак з імі: у прыватнасці, неабходнасць выплаты дадатковых камісій біржавому брокеру і дэпазітарыю.

Аднак нельга сказаць, што гэтыя асаблівасці знізілі цікавасць грамадскасці да гэтага інструменту — дзяржаўныя бездакументарныя аблігацыі размяшчаюцца даволі добра. Хоць, канешне, многае залежыць ад даверу грамадзян да эмітэнта аблігацый.

 

— Якія прыярытэты паўплывалі на распрацоўку банкам уласнага прадукта (Інтэрнэт-­аблігацый)?

— «Беларусбанк» на добрым уліку ў інвестараў. І мы імкнёмся не толькі апраўдваць іх чаканні, але і ў некаторым сэнсе апярэджваць жаданні. Ствараючы новы прадукт і тэхналогію яго продажу, мы стараліся выключыць недахопы, якія ўласцівы дзяржаўным бездакументарным аблігацыям, і максімальна спрасціць для кліента працэс заключэння здзелкі.

Без сумненняў, на дадзены момант Інтэрнэт-аблігацыі ў гэтым плане — самы перадавы прадукт.

 

— Якія асноўныя перавагі Інтэрнэт-аблігацый «Беларусбанка»?

— Банк распрацаваў абсалютна новую дыстанцыйную тэхналогію продажу бездакументарных аблігацый, якая не патрабуе ад кліента наведвання банка і выплаты камісій. Працэс арганізаваны такім чынам, каб забяспечыць кліентам сэрвіс, які дазваляе не толькі дыстанцыйна набыць бездакументарныя аблігацыі «Беларусбанка», але і ўбачыць іх на сваім рахунку «дэпо» прама ў сістэме «Інтэрнэт-­банкінг». Для гэтага дэпазітарый банка без прысутнасці кліента забяспечыць адкрыццё рахунку «дэпо» і залічэнне на яго набытых аблігацый. Усе названыя аперацыі ажыццяўляюцца бясплатна.

Купіць Інтэрнэт-­аблігацыі зможа любы жадаючы. Для гэтага дастаткова падключыць паслугу Інтэрнэт-­банкінг для сваёй плацежнай карты «Беларусбанка», што таксама можна зрабіць дыстанцыйна на сайце www.ibank.asb.by.

Улічваючы тэндэнцыю попыту на аблігацыйным рынку, першымі да размяшчэння праз сістэму «Інтэрнэт-­банкінг» банк прапануе Інтэрнэт-аблігацыі, намініраваныя ў доларах ЗША. Прычым хачу звярнуць увагу, што для іх набыцця не абавязкова быць уладальнікам валютнай плацежнай карты банка — аплаціць валютныя Інтэрнэт-аблігацыі можна і з карты ў беларускіх рублях.

 

— Што можна сказаць пра даступнасць новага прадукту для рознічных інвестараў? Напрыклад, наміналы бездакументарных аблігацый Міністэрства фінансаў Рэспублікі Беларусь, якія размяшчаюцца ў цяперашні час, складаюць 1000 і 5000 долараў ЗША.

— Для дэбютнага выпуску Інтэрнэт-аблігацый «Беларусбанка» выбраны намінал, максімальна зручны і даступны для ўсіх катэгорый прыватных інвестараў — усяго 100 долараў ЗША. Гэта значна менш нават за мінімальныя наміналы дакументарных аблігацый самаго банка. Знізіць парог інвесціравання ў гэтым праекце банку дазволіла бездакументарная форма Інтэрнэт­аблігацый і практычна «бязлюдная» тэхналогія іх продажу.

 

— Па якой цане будуць прадавацца Інтэрнэт-аблігацыі?

— Хацелася б звярнуць увагу яшчэ на адну асаблівасць аблігацый у бездакументарнай форме: як правіла, іх продаж кліентам, у адрозненні ад папяровых аблігацый, ажыццяўляецца не па намінале, а па цане, роўнай бягучай вартасці аблігацыі. Бягучая вартасць — гэта сума наміналу аблігацыі і накопленага па ёй даходу на дзень ажыццяўлення здзелкі. Гэта значыць кожны дзень Інтэрнэт-аблігацыя становіцца даражэйшай на суму працэнтаў, «накапіўшыхся» за папярэдні дзень. Пры гэтым у дзень выплаты даходу ўсе ўладальнікі Інтэрнэт-­аблігацый атрымаюць аднолькавую суму даходу на адну аблігацыю па стаўцы, вызначанай у Праспекце эмісіі аблігацый, за ўвесь мінулы працэнтны перыяд.

 

— Як будзе ажыццяўляцца выплата працэнтнага даходу па іх?

— Умовы выплаты даходу па Інтэрнэт-аблігацыях стандартныя — 1 раз у 3 месяцы. Пры гэтым сам працэс атрымання даходу не патрабуе ад кліентаў ніякіх фізічных дзеянняў — у дзень выплаты банк самастойна залічыць належную кліенту суму на пазначаны ім рахунак. Аналагічна будзе ажыццяўляцца і пагашэнне аблігацый.

Важна адзначыць, што новы прадукт, акрамя інвестыцыйнай прывабнасці, валодае яшчэ адной немалаважнай перавагай — ён эканоміць асабісты час кліента, а гэта, як вядома, таксама грошы.

 

— На якіх кліентаў разлічаны гэты прадукт банка?

— Перш за ўсё, на тых, хто не любіць губляць час на наведванне банка і стаяць у чэргах. Як правіла, такія кліенты адначасова з’яўляюцца і найбольш фінансава актыўнай часткай насельніцтва, так што мы прагназуем паступальны рост папулярнасці Інтэрнэт-аблігацый.

 

— Маргарыта Уладзіміраўна, а вы самі плануеце купіць Інтэрнэт-аблігацыі банка?

— Канешне. Немагчыма адэкватна судзіць пра якасць новай тэхналогіі, пакуль не паспрабуеш яе на сабе. І, акрамя таго, гэта сапраўды інвестыцыйна прывабны прадукт.