Унікальны праект: «SOS-дзіцячая вёска Магілёў»

У 1995 годзе ў Беларусі стартаваў унікальны для краіны праект, які забяспечваў дзецям-сіротам любячыя сем’і замест казённых дзіцячых дамоў і інтэрнатаў. За кошт аўстрыйскіх інвестараў у пасёлку Бараўляны пад Мінскам было пабудавана некалькі катэджаў, у якіх пасяліліся дзеці, якія засталіся без апекі бацькоў, і іх прыёмныя мамы. З тых пор праект дынамічна развіваўся: акрамя Мінска, «SOS — Дзіцячыя вёскі» з’явіліся ў Мар’інай Горцы (2004 г.) і ў Магілёве (2010 г.).

Тут дзеці замест сіротскіх устаноў выхоўваюцца ў SOS­сем’ях, якія складаюцца з «мамы» і 6—8 дзетак, прычым жывуць не ў будынках калідорнага тыпу, а ў асобных катэджах.

Кіраўніцтва філіяла № 700 — Магілёўскага АУ і прадстаўнікі АПП РГА «Белая Русь» у рамках акцыі «Белая Русь — з любоўю да дзяцей» наведалі «SOS — Дзіцячая вёска Магілёў». Прыгожыя прыбраныя дзеці, якія бегаюць па акуратна падстрыжаным лужку сярод аднапавярховых цагляных хатак, смяюцца і гуляюць у лапту, — ідылічная карціна, якая адкрылася нам, як толькі мы зайшлі на тэрыторыю вёскі. Непадробная каштоўнасць гэтага моманту становіцца яшчэ больш адчувальнай, калі ўлічыць, што не так даўно гэтыя ж дзеці жылі ў інтэрнатах, дзе цалкам адсутнічала хоць нейкае разуменне прыватнасці, або, што яшчэ горш, у бацькоў-алкаголікаў.

У SOS­вёсцы ў Магілёве сёння жывуць 46 дзяцей, большасць з іх зараз адпачывае ў летніках, многія рыхтуюцца за­ехаць на чарговую змену літаральна на днях. Вёска ўяўляе сабой тэрыторыю ў паўтара гектара, на якой змясціліся 8 акуратных домікаў, адміністрацыйны і будынак для персанала.

Сям’я «па­-SOS­вясковаму» — гэта мама, памочніца мамы (цёця) і 6—7 дзяцей.

— Асноўны прынцып выхавання ў дзіцячай вёсцы — гэта тое, што цэнтрам Сусвету з’яўляецца дом і мама, і кожная сям’я вырашае сама, што і як рабіць. Тут не казарма, няма строгага распарадку, агульных зарадак і раскладу. Да нашых дзяцей прыходзяць сябры з горада. Яны самі ходзяць у госці, па максімуму прывучаем дзетак да самастойнасці. Ёсць, канешне, графік дзяжурстваў па прыбіранні тэрыторыі, але больш нічога не размеркавана, — гаворыць дырэктар вёскі Павел Казюка. — Але самае галоўнае, што сёння SOS­вёска — гэта цэлая праграма, якая дапамагае не толькі дзецям. Мы аказваем юрыдычную, матэрыяльную, псіхалагічную дапамогу сем’ям зоны рызыкі.

Ад дзяржавы супрацоўнікі SOS­вёскі атрымліваюць толькі дапамогу на дзяцей — каля Br2 млн на кожнага маленькага члена сям’і. Гэтыя грошы ў асноўным і складаюць бюджэт сям’і, плюс надбаўка ад спонсараў — арганізатараў праекта.

Жыць і працаваць у дзіцячай вёсцы ў многім дапамагаюць спонсары, у тым ліку і беларускія арганізацыі: горкі, ровары, вясёлыя акцыі для дзяцей дапамаглі арганізаваць менавіта яны.

Прыемна адзначыць, што мамы, якім прыходзіцца зусім нялёгка, нягледзячы на ўсе цяжкасці, гавораць выключна «мае дзеці», «мая дачка», «мой сын» — за пражытыя гады чужыя людзі змаглі парадніцца.

Самі дзеці жыццём у дзіцячай вёсцы задаволены: мамы ў іх добрыя, ва ўсім дапамагаюць, ды яшчэ і гатуюць смачна. Што асабліва радуе мясцовую дзетвару, дык гэта тое, што цацак заўсёды шмат і ёсць свой пакой, які ты дзеліш максімум з двума маленькімі членамі сям’і, а то і ўвогуле жывеш адзін. Але самае галоўнае, тут заўсёды знойдзецца з кім пагуляць — не ў сваёй, дык у суседняй сям’і.

Гадоў у пятнаццаць большасць дзяцей з SOS­вёскі вызначаецца са сваёй прафесійнай будучыняй і паступаюць у сярэднія спецыяльныя ўстановы. Выключэнне складаюць толькі тыя, хто добра вучыцца і рыхтуецца ісці ў ВНУ. Але на гэтым дапамога і клопат не заканчваюцца. Як расказаў Павел Казюка, доўгачасовая апека прадугледжвае 4 этапы суправаджэння дзяцей: дзіцячая вёска, маладзёжны дом — нешта падобнае да студэнцкага інтэрната, дзе дзеці вучацца самастойнасці. Потым ідзе паўнезалежнае пражыванне — падтрымку ў тым ліку і матэряльную, па-ранейшаму ніхто не адмяняе, і чацвёрты этап — незалежнае пражыванне пад наглядам дзіцячай вёскі.

У гэтым годзе «SOS ­вёска Магілёў» адзначае пяцігоддзе свайго існавання.

Супрацоўнікі «Беларусбанка» далучыліся да шматлікіх віншаванняў усяму персаналу SOS­ вёскі, падзякавалі за іх адкрытыя сэрцы і задавальненне патрэб дзяцей, якія засталіся без апекі бацькў. Выхаванцам дзіцячай вёскі ў якасці падарунка ўручылі 3 камплекты турыстычнага рыштунку, а дзеці ў адказ –падырылі сувеніры, зробленыя сваімі рукамі.